صيقلى شده صاف و منطبق بر هم آفريده شده‌اند بيننده يكى دوبار آنها را بر هم مىنهد و بر اثر آن غبار از چشم پاك و خاشاك از زواياى چشم و پلكها خارج مىشود . چشم مگس چون پلك ندارد دو دست در او آفريده شده كه پيوسته آنها را به حدقه‌هاى خود مىمالد و آنها را از غبار پاك مىكند . به سبب آن كه ما قصد نداريم نعمتها را بتفصيل بررسى و شرح دهيم ، چه اين كار نياز به گفتارى دراز دارد كه افزون بر اصل كتاب خواهد شد ، لذا اگر روزگار مهلت دهد و توفيق يارى كند شايد كتابى كه منحصر در اين مقصود باشد آغاز كنيم و آن را عجائب صنع اللّه تعالى بناميم . اكنون به مقصود خود باز مىگرديم و مىگوييم : كسى كه با گشودن چشم به نامحرم نظر كند نعمت الهى را در پلكهاى چشم ناسپاسى كرده است . پلكها به چشم ، و چشم به سر ، و سر به همهء بدن ، و بدن به غذا ، غذا به آب و زمين و هوا و باران و ابر و خورشيد و ماه قائم است و همهء اينها به آسمانها و آسمانها به فرشتگان برپا هستند ، چه همهء اينها به مثابهء يك چيزند و مانند ارتباط اعضاى بدن بعضى از آنها با بعضى ديگر مربوط مىباشند . لذا او همهء نعمتهاى خداوند را در عالم هستى از عمق كرهء خاك تا اوج افلاك كفران كرده است ، و فلك و ملك و حيوان و نبات او را لعنت مىكنند . « 64 » از اين رو در اخبار وارد شده است كه : « قطعهء زمينى كه در آن مردم گرد مىآيند به هنگامى كه از آن جا پراكنده مىشوند يا آنها را لعنت مىكند و يا براى آنها آمرزش مىطلبد . » « 65 » همچنين در خبر است كه : « براى عالم همه چيز حتّى ماهى در دريا طلب آمرزش مىكند » ؛ « 66 » و نيز : « فرشتگان گنهكاران را لعنت مىكنند . » « 67 » اين حديث با الفاظ مختلف به نحو بىشمارى نقل شده است و همهء آنها اشاره‌اند به اين كه گنهكار با يك نگاه بر همهء آنچه در ملك و ملكوت است خيانت كرده و خود را هلاك ساخته است ، مگر آن كه به دنبال گناه حسنه‌اى به جا آورد كه آن را محو كند و لعن او به استغفار مبدّل شود ، شايد خداوند

--> ( 64 ) شگفتا ! ! غزّالى كسى را كه يك نگاه به نامحرم كند مستوجب اين همه لعن مىداند ليكن لعن يزيد را كه لعنت خدا بر او باد با آن همه فجايع اعمال جايز نمىشمارد . - م . ( 65 ) عراقى گفته است : براى اين حديث مأخذى نيافتم . ( 66 ) پيش از اين در جلد اوّل كتاب علم آورده شده است . ( 67 ) صحيح مسلم از حديث ابو هريره كه : « فرشتگان لعنت مىكند بر كسى از شما كه با آهنى برادرش را تهديد كند هر چند برادر پدرى و مادرىاش باشد » .